ترمووود
طی سالیان متمادی ثابت شده است که سوزاندن سطح چوب با آتش، آن را برای مصارف بیرونی با دوام تر می کند. حتی ویکینگز از این روش برای افزایش دوام سازه های چوبی مورد استفاده در شرایط بیرونی مانندحصارها و پرچین ها استفاده کرد. تحقیقات زیادی توسط شرکت VTT در فنلاند انجام شد. همچنین، تحقیقات کاربردی گسترده ای توسط YTI (موسسه تکنولوژی محیط زیست) انجام شد. ترموود به روشی که توسط شرکت VTT معرفی و توسعه داده شد، تولید می¬شود. بر این اساس، چوب تا دمای حداقل 180 درجه سانتی گراد با بخار حرارت داده می شود. بخار مورد استفاده علاوه بر حفاظت چوب از صدمه دیدن، موجب تغییرات شیمیائی در چوب می شود. در نتیجه، محصولی به نام ترموود که دوست دار محیط زیست است، تولید می شود. رنگ ترموود تیره است و در مقایسه با چوب معمولی در برابر تغییرات رطوبت، از ثبات ابعادی بهتری برخوردار است و ویژگی عایق حرارتی آن نیز بهبود می یابد. اگر تولید ترموود در دماهای بالا انجام شود، ترموود تولیدی در مقابل پوسیدگی نیز مقاوم می شود. در مقابل، مقاومت خمشی چوب کاهش می یابد.
فرآیند تولید ترموود به اختصار
فرایند تیمار حرارتی چوب در مقیاس صنعتی، توسط شرکت VTT با همکاری موسسه محصولات صنعتی چوب فنلاند، توسعه یافت. فرآیند ترمووود تحت لیسانس اعضاء انجمن ترموود فنلاند است. فرایند تولید ترموود را می توان به سه مرحله کلی تقسیم کرد:
مرحله اول- افزایش دماو خشک کردن در دمای بالا با استفاده از دما و بخار که لازمه آن افزایش سریع دمای کوره تا بیش از 100 درجه سانتی گراد است. پس از آن، دما به صورت یکنواخت تا 130 درجه سانتی گراد افزایش می¬یابد. زمانی که خشک کردن در دمای بالا انجام می¬شود، رطوبت چوب به حدود صفر درصد نزدیک می¬شود.
مرحله دوم- تیمار حرارتی
وقتی که خشک کردن در دمای بالا انجام شد، دمای داخل کوره بین 185 تا 215 درجه سانتی گراد افزایش می یابد. پس از دست یافتن به دمای نهایی مطلوب و با توجه به کاربرد نهایی ترموود، حرارت به مدت 2 تا 3 ساعت حفظ می شود.
مرحله سوم- خنک کردن و متعادل سازی رطوبت
کاهش دما با استفاده از سیستم اسپری آب، مرحله نهایی است. وقتی که دمای چوب به حدود80 تا90 درجه سانتی گراد رسید، رطوبت دهی مجدد برای رساندن رطوبت چوب به رطوبت محل مصرف (4 الی 7 درصد) انجام می شود.
به هنگام افزایش یا کاهش دما برای جلوگیری از وقوع ترک ها و شکاف های سطحی و داخلی از یک سیستم متعادل کننده ویژه ای استفاده می شود.

شکل 1 نمودار حرارت (زمان – زمان) پروسه تولید ترموود با توجه به فاز 1 تا 3
مقدار تعدیل به نوع گونه و ابعاد آن بستگی دارد. ماده اولیه می تواند چوب تر یاخشک باشد. اگر فرآیند با چوب تر آغاز شود، چوب می تواند با روش چوب خشک کنی در دمای بالا با سرعت زیادی خشک شود. این روش برای چوب های سوزنی برگ و پهن برگ هر دو قابل استفاده است. اما برای هر گونه، فرآیند باید به طور جداگانه بهینه ساز شود.
تغییرات در ساختمان چوب و واکنش های شیمیایی
در اثر تیمار حرارتی ساختار چوب تغییر می کند. حرارت دهی چوب ویژگی های شیمیایی و فیزیکی آن را به طور دائم تغییر می دهد. این تغییرات اغلب ناشی از تخریب حرارتی همی سلولزها است. تغییرات در دمای 150 درجه سانتی گراد شروع شده و تا زمانی که دما افزایش می یابد، این تغییرات نیز ادامه دارد. تیمار حرارتی در نهایت منجر به کاهش هم کشیدگی و واکشیدگی چوب در اثر تغییرات رطوبت، افزایش دوام زیستی، تیره تر شدن رنگ چوب، جریان یافتن مواد استخراجی، سبک تر شدن چوب، کاهش رطوبت تعادل، کاهش pH  و بهبود ویژگی های عایق حرارتی چوب می شود. ویژگی های مقاومتی و سفتی چوب نیز تغییر می کند.
طبقه بندی استاندارد فرآیند تولید ترموود
چون ویژگی های چوب های پهن برگ و سوزنی برگ با یکدیگر متفاوت است، بنابراین در طبقه های مجزا قرار می گیرند. برای تولید ترموود از دو نوع فرآیند تیمار حرارتی استفاده می شود. دسته بندی فرآیند تولید ترموود در بیش از دو طبقه کار معقولانه ای نیست، چون در ابتدا با افزایش دما، ویژگی های چوب به آهستگی تغییر می کند و زمانی که دما به بیش از 200 درجه سانتی گراد می رسد، ویژگی ها آن به سرعت تغییر می کند. دسته بندی فرآیند تولید ترموود در بیش از دو طبقه، خطر اختلاط ویژگی های طبقه های مختلف با یکدیگر را افزایش می دهد. دمای 215 درجه سانتیگراد به عنوان دمای حداکثر قابل استفاده است؛ چون به اندازه ای نیست که بر روی ساختار چوب تاثیر منفی قابل توجهی داشته باشد. در طبقه بندی استاندارد تولید ترمووود، بر همکشیدگی و واکشیدگی چوب در اثر تغییرات رطوبت، ویژگی های رنگی و دوام زیستی به عنوان نکات کلیدی تاکید شده است. چون ترمووود با توجه به نیاز مشتریان و موارد مورد نظر صنعت تولید می شود، بنابراین برای جلب نظر توامان خریدار و فروشنده، باید نوع و سطح فرآیند تیمار حرارتی با توجه به کاربرد نهایی ترمووود به دقت بهینه سازی شود. در غیر این صورت، ممکن است محصولاتی به عنوان ترمووود تولید شوند که در طبقه بندی متداول استاندارد قرار نمی گیرند.
انواع ترمووودهای استاندارد
ترمووود دارای دو نوع استاندارد ترمو-S و ترمو- D است.
ترمو- S
حرف S نشان دهنده ثبات است. در کاربرد نهایی این نوع ترمووود، ثبات ابعاد به همراه ویژگی های ظاهری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در ترمو- S، میانگین همکشیدگی و واکشیدگی در اثر تغییرات رطوبت در جه مماسی 6 الی8 درصد است. ترمو- S مطابق با استاندارد EN 113 در طبقه نستبا با دوام و از نظر دوام طبیعی در برابر پوسیدگی در طبقه 3 قرار می گیرد.

ترمو- D
حرف D در ترمو- D نشان دهنده دوام است. در کاربرد نهایی ترمو- D، دوام زیستی به همراه ویژگی های ظاهری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در ترمو-D، میانگین هم کشیدگی و واکشیدگی در اثر تغییرات رطوبت در جهت مماسی 5 الی6 درصد است.  ترمو- D مطابق با استاندارد EN113 در طبقه با دوام و از نظر دوام طبیعی در برابر پوسیدگی در طبقه 2 قرار می گیرد.

فهرست استانداردها
EN20-1 – مواد حفاظتی چوب، تعیین کارآمدی مواد حفاظتی در برابر سوسک لیکتوس برونئوس(Stephens)، بخش1: اعمال مواد حفاظتی با تیمار سطحی (روش آزمایشگاهی).
EN21- مواد حفاظتی چوب.تعیین میزان سمیت در برابر سوسک آنوبیوم پونکتاتوم (De Geer) به وسیله انتقال لارو (روش آزمایشگاهی)
EN46- موادحفاظتی چوب، تعیین میزان بازدارندگی فعالیت لارو تازه بیرون آمده از تخم سوسک هیلوتروپس باجلیولس (Linnaeus) (روش آزمایشگاهی)
EN47- مواد حفاظتی چوب، تعیین میزان سمیت در برابر لاروهای هیلوتروپس باجیلوس (Linnaeus) (روش آزمایشگاهی).
EN84- مواد حفاظتی چوب. کهنگی و فرسودگی تسریع شده چوب اشباع شده قبل از انجام آزمون دوام زیستی. روش آبشویی.
EN113- مواد حفاظتی چوب. روش آزمونی برای تعیین کارآیی مواد حفاظتی در مقابل قارچ های مخرب بازیدیومیست. تعیین میزان سمیت.
EN117- مواد حفاظتی چوب. تعیین میزان سمیت در برابر موریانهReticulitermes santonensis de Feytaud (روش آزمایشگاهی).
EN252- آزمون صحرایی برای تعیین میزان کارآیی نسبی مواد حفاظتی در تماس با سطح زمین
EN302-2- چسب ها برای سازه های تحمل کننده بار. روش های آزمونی؛ قسمت 2: تعیین مقاومت به ورقه ورقه شدن (روش آزمایشگاهی).
EN335-1- دوام چوب و محصولات چوبی. طبقه بندی خطر حمله عوامل مخرب زنده- قسمت 1 : مبانی
EN335-2- دوام چوب و محصولات چوبی. طبقه بندی خطر حمله عوامل مخرب زنده – قسمت 2: قابل استفاده برای چوب ماسیو.
EN350-1- دوام چوب و محصولات چوبی. دوام طبیعی چوب ماسیو. قسمت1: راهنمای آزمون و دسته بندی اصولی دوام طبیعی چوب.
EN350-2- دوام چوب و محصولات چوبی. دوام طبیعی چوب ماسیو. قسمت 2: راهنمای دوام طبیعی و تیمار پذیری برخی از مهم ترین گونه های منتخب اروپایی.
EN392- تیرهای لایه ای- آزمون برش خط چسب.
EN408- سازه های چوبی. الوارهای ساختمانی و تیرهای لایه ای. تعیین برخی از ویژگی های فیزیکی و مکانیکی.
EN460- دوام چوب و محصولات چوبی. دوام طبیعی چوب ماسیو. راهنمای وام طبیعی مورد نیاز برای استفاده از چوب در کلاسه های خطر مختلف.
ENV807- مواد حفاظتی چوب، تعیین کارایی در برابر میکرو- قارچ های پوسیدگی نرم و سایر میکروارگانیسم های موجود در خاک
EN927-1- رنگ ها، لاک و الکل ها. مواد پوششی و سیستم های پوشش دهی برای مصارف بیرونی چوب. قسمت 1. طبقه بندی و انتخاب.
EN927-3- مواد پوششی وس یستم های پوشش دهی برای مصارف بیرونی چوب. قسمت 3. آزمون هوازدگی طبیعی.
4- EN927- مواد پوششی و سیستم های پوشش دهی برای مصارف بیرونی چوب.
قسمت 4. ارزیابی نفوذپذیری بخار – آب
5- EN927- مواد پوششی و سیستم های پوشش دهی برای مصارف بیرونی چوب.
قسمت 5- ارزیابی نفوذپذیری مایع
EN12037- مواد حفاظتی چوب. آزمون صحرایی برای تعیین کارایی نسبی مواد حفاظتی چوب در مصارف بالاتر از سطح زمین. روش اتصال دو راهه افقی.
ISO5660-1- آزمون آتش، واکنش در برابر آتش. قسمت 1: میزان انتشار حرارت از مصنوعات ساختمانی(روش کالری سنجی مخروطی).
ISO6341- کیفیت آب. تعیین بازدارندگی حرکت دافنی(از خانواده خرچنگ ها).آزمون سمیت حاد.
ASTMD3273- آزمون ارزیابی مقاومت به رشد کپک بر روی سطح پوشش های داخلی در اتاق کلیما.
چوب مصرفی
پارمترهای تأثیرگذار بر کیفیت ترمووود
کیفیت چوب مصرفی تأثیر زیادی بر کیفیت نهایی ترمووود دارد. اصولا از همه گونه های چوبی می توان ترمووود تولید کرد. هر چند پارامترهای موثر در فرآیند تولید ترمووود برای هر گونه چوبی باید به صورت مجزا بهینه سازی شود.
گونه های چوبی
در فنلاند، از گونه های کاج جنگلی (Pinus syvestris)، نوئل(Picea abies)، توس(Betula pendula)، و صنوبر(Populus termula)، برای تولید ترمووود استفاده می شود. علاوه بر این، تجربیاتی نیز از تولید ترمووود کاج رادیاتا (Pinus radiate)، زبان گنجشک(Fraxinus excelsior)، لاریکس(Larix sibirica)، توسکا(Almus glutinosa)، راش(Fagus silvativa) و آکالیپتوس به دست آمده است.
به دلیل اختلاف رویش سالیانه، تنوع سلول های چوبی، اندازه حفرات سلولی، ترکیبات شیمیایی وغیره در بین گونه های چوبی تفاوت هایی وجود دارد. علاوه بر این تفاوت رویش در درون گونه های چوبی نیز وجود دارد، برای مثال تفاوت در طول الیاف. چوب های پهن برگ  میانگین طول الیاف کوتاه تر و با تغییرات کمی دارند ولی در مقابل، دامنه طول الیاف در چوب های سوزنی برگ بیشتر است.
کیفیت برش چوب
کیفیت چوب برش خورده با یک سیستم درجه بندی کیفی کنترل می شود. کیفیت چوب بر اساس تعداد، نوع، محل و اندازه گره چوبی و دیگر عیوب، به سه درجه A و B و C طبقه بندی می شود. درجه A به درجات کوچک تر A3 , A2, A1 و A4 طبقه بندی می شود. علاوه بر این در واحدهای چوب بری ازچندین نوع درجه بندی مطابق با سلیقه مشتری استفاده می شود.
گره های چوبی
شکلهای زیر انواع مختلف گره چوبی را نشان می دهند. که هنگام انتخاب چوب برای تولید ترمووود باید در نظر گرفته شود. در بیشتر موارد، فقط چوب های بریده شده با گره های سالم و زنده برای تولید ترمووود انتخاب می شوند.
حداقل کیفیت مورد نیاز برای چوب مصرفی
انجمن ترمووود فنلاند برای چوب های کاج، نوئل و چوب های پهن برگ به عنوان مواد اولیه برای تولید ترمووود، حداقل سطح کیفی مورد نیاز را تعیین کرده است. کمترین کیفیت مورد نیاز در جداول  بعدی ارائه شده است.
رطوبت چوب
برای تولید ترمووود، میزان رطوبت اولیه چوب مهم نیست. تولید ترمووود با استفاده از چوب خشک و چوب تر هر دو امکان پذیر است. در هر فرآیند تولید، در مرحله اول چوب به طور کامل خشک می شود. خشک کردن، طولانی ترین مرحله در تولید ترمووود است.
آب در چوب تر به دو حالت وجود دارد: آب آزاد در حفره های سلولی و آب پیوندی در دیواره های سلولی. طی خشک کردن، مقداری از آب که در حفوره های سلولی وجود دارد به علت گرادیان فشار بخار آب و کشش سطحی ناشی از مویینگی، در جهت طولی حرکت می کند. اگر حفره های سلولی به صورت پیوسته در ارتباط باشند، آب آزاد می تواند تا چندین متر حرکت کند در غیر این صورت، خشک شدن مویینگی تنها در چند سلول انتهایی چوب صورت می گیرد. رطوبت بیشتر به شکل بخار آب از طریق انتشار از دیواره ها
ی سلولی خارج می شود.